Wijn etiquette – 5 tips voor de feestdagen

Yes, de feestdagen staan voor de deur. De tijd van feestelijke borrels, luxe diners en uitbundige feestjes. Super leuk natuurlijk, maar soms ook wat formeler dan je zou willen. Je weet wel, het eerste kerstdiner bij je schoonouders, die kerstlunch met je baas… Wijn is er gegarandeerd, daar hoef je geen zorgen om te maken. maar de wijn faux pas ligt ook op de loer. Hierbij 5 tips om deze te tackelen en fluitend de feestdagen door te gaan.

HET CADEAU – De bel gaat, voor de deur staan jullie vrienden die komen eten. Ze zijn nog niet binnen of ze drukken je een gekoelde fles wijn in je handen. Aan hun vragende en hoopvolle blik kan je opmaken dat ze iets bijzonders voor je hebben uitgezocht. Je twijfelt, hoor je de fles nu wel of niet open te maken?

Lastig! Ik ben zelf bijvoorbeeld ook altijd heel benieuwd hoe de fles is die ik heb uitgezocht voor anderen en het liefst zou ik hem ook willen proeven. Maar als je strikt de etiquette volgt hoort het eigenlijk niet. En dat is op zich met een goede reden. In de eerste plaats zou je kunnen aannemen dat de gastheer/-vrouw zelf al een lekkere wijn bij de hapjes of het eten heeft uitgezocht. Dikke kans dat de door jou uitgezochte wijn geen betere match oplevert. Daarnaast voorkomt het ook de gênante situatie die kan ontstaan als de cadeaufles bijvoorbeeld kurk heeft. Lekker bewaren voor een ander moment dus!

DE KURK – Je zit bij je schoonouders aan tafel en vol trots wordt de wijn ‘voor dit speciale moment’ geopend. Met een triomfantelijke plop komt de kurk uit de fles, en sierlijk zwaait je schoonpa me de kurk voordat hij die voldaan ‘opsnuift’. En voordat je er erg in hebt krijg je de kurk aangereikt…

Tja… het is (en hopelijk blijft) je schoonvader hè? Dus misschien is het wel wijs om met net zoveel enthousiasme de kurk te besnuffelen, ook al is hier wijn-technisch gezien geen enkele reden voor. Ik vind het stiekem altijd best grappig om zo de zelf-uitgeroepen wijnexperts en menig medewerker in de bediening door de mand te zien vallen. De aroma’s van de kurk zeggen bijzonder weinig over de wijn, zeker niet meer dan het proefglas dat je vervolgens aangeboden krijgt.

Toch biedt een sommelier je soms de kurk aan. Pas op, dit is niet om aan te ruiken maar om de conditie van de kurk te controleren. Scheurtjes of uitdroging kan er voor zorgen dat er zuurstof bij de wijn komt en deze dus oxideert. Ook kan het soms voorkomen dat je een soort ‘zoutkristallen’ op de kurk ziet zitten. Dit is geen zout maar neergeslagen wijnsteenzuur wat ontstaat wanneer de wijn na het bottelen blootgesteld is aan temperatuurwisselingen. No worries, dit kan geen kwaad en is over het algemeen geen reden om een wijn terug te sturen.

DE BESTELLING – Je zit in dat net iets te fancy, tikkeltje te formele restaurant en de ober vraagt wat je wil drinken. Je vraagt om een glas wijn en krijgt vervolgens een lijst met meer dan 30 waanzinnig interessante maar weinig zeggende namen. Help!

Je kan natuurlijk voor die Sauvignon Blanc gaan die je eigenlijk altijd bestelt, maar als je toch eens wat anders uit proberen, vraag dan de bediening om hulp. Vaak hoor ik mensen om een droge witte wijn vragen, dat is natuurlijk prima, maar wees je ervan bewust dat meer dan 99% van alle witte wijnen in bars en restaurants tegenwoordig droog zijn… (op de dessert wijnen na dan). Beter kan je aangeven of je van fris, fruitig, bloemig of een wat vollere wijn houdt (in geval van wit). Vind je dat lastig, vraag dan gewoon de bediening wat er goed bij je gerecht past of waar hij/zij enthousiast van wordt.

HET RITUEEL – Goed, uiteindelijk heb je dan een keuze gemaakt voor de wijn, en dan begint pas het hele ritueel. De ober vraagt of je hem wil proeven. Uhhh, ja…

Het voorproeven van de wijn lijkt soms een hele opgave, wat vaak aan de man overgelaten wordt (jammer hoor). De sommelier laat je eerst te fles zien, zodat je kan controleren of dit inderdaad de fles is die je hebt besteld (let ook op het jaar!). Officieel hoor je dan eerst je lippen te deppen met je servet, om te voorkomen dat je vette lippen, evt incl. je lippenstift, op het glas achterlaat.

Je bestudeert de kleur van de wijn (vergeet je wijze blik niet!) en steekt vervolgens je neus in het glas. Nu ruik je de eerste aroma’s van de wijn. Daarna begin je pas met het walsen van de wijn. Door de wijn rondjes te laten draaien in je glas komen de aroma’s vrij. Sommige mensen weten een ware sport te maken van het walsen, maar anders dan op de dansvloer, is de impact van gepassioneerd draaien te verwaarlozen. Echt. Sterker nog, je buurman in zijn strakke witte overhemd kan het waarschijnlijk wel waarderen als je het wat rustiger aan doet… Een ander teken van over-enthousiasme is het walsen van  Champagne: niet alleen worden de aroma’s al gedragen door het koolzuur, ook wals je de bubbels uit de wijn. Beter van niet dus! Na het walsen ruik je opnieuw aan de wijn om er zeker van te zijn dat er geen muffige of scherpe geurtjes aanzitten (als de wijn kurk heeft ruik je bijvoorbeeld een nat karton-achtige geur).

Alles okay? Neem dan een slok. Nu is het inderdaad zo dat je je wijn beter proeft door tegelijkertijd met je slok wat zuurstof mee te zuigen en dat gezamenlijk door je mond te laten bewegen, maar mocht je je tafelgenoten niet in verlegenheid willen brengen, dan kan je dit misschien beter achterwegen laten. Proef je geen rare afwijkende smaken, dan knik je naar de sommelier om te bevestigen dat de wijn in orde is. Wees je ervan bewust dat je alleen proeft of de wijn geen fouten heeft, het is not done om een fles wijn terug te sturen omdat je hem niet lekker vindt.

DE TOOST – Tot slot het uitbrengen van een toost en het proosten zelf. Het klinkt niet ingewikkeld maar toch zijn er wel een paar ongeschreven regels.

In de eerste plaats dien je nooit direct te reageren op de speech, neem je geen slok tijdens de rede en hef je pas je glas zodra de spreker dit doet (zo ver kwam je zelf waarschijnlijk ook wel). Wanneer je je glas heft, houd het dan altijd vast bij het steeltje – zelfs al mag je rode wijn misschien wat warmer worden, je wil nog steeds vette vingers op je glas voorkomen – en kijk je tafelgenoten aan, tenzij je uit bent op 7 jaar ongeluk (binnen of buiten de slaapkamer, dat mag je er zelf bij denken).

In informele sferen wordt er vaak gezellig op los geklonken. Er zijn verschillende theorieën over waar het klinken vandaan komt. Zo gaan er verhalen dat men dit in de Middeleeuwen deed om uit te sluiten dat hun drankje vergiftigd was. Tijdens het klinken zou er namelijk wijn van het ene glas in het andere kunnen lopen en iedereen dus dezelfde risico’s lopen. Een andere reden komt uit de adellijke hoek – de elite zou graag willen laten horen dat de ze zich kristallen glazen konden veroorloven. Tegenwoordig is het in formele settings echter niet zo gepast.

De toost wordt traditioneel afgesloten met een zogenaamde heilwens, zoals in Nederland het ‘gezondheid’ of op zijn Frans ’santé’. In internationale gezelschappen hoor je ook vaak het catchy Italiaanse ‘cin-cin’ wat verwijst naar het geluid wat de glazen maken. Wees echter gewaarschuwd, dit kan verward worden met het Japanse ‘chin-chin’. Raad zelf maar wat dat betekent…

Fijne (veilige) feestdagen!

 

Cheers

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s